Wat zijn de randvoorwaarden

Wanneer u techniek, zoals ict of video, op een succesvolle manier in uw onderwijspraktijk wilt gaan gebruiken dan heeft u een grotere kans van slagen bij een evenwichtige en samenhangende inzet van vier bouwstenen:

• visie van de school wat goed onderwijs is en welk type materiaal daarvoor ingezet wordt;
• deskundigheid van leraren om deze onderwijsdoelstellingen te bereiken;
• beschikbaarheid van voldoende digitaal leermateriaal;
• infrastructuur; voorzieningen die nodig zijn om met de betreffende technologie aan het werk te gaan.

De bovengenoemde uitgangspunten zijn de pijlers van het Vier in balans model .

U als leraar speelt een cruciale rol, maar u bent ook afhankelijk van de samenwerking met collega's en van leiderschap binnen uw school. Natuurlijk hopen wij dat u grootse plannen heeft met video in uw lespraktijk, maar realiseert u zich wel dat uw ideeën alleen kansrijk zijn als de achterliggende visie in alle lagen van uw organisatie gedragen wordt. De meerwaarde moet duidelijk zijn voor uw collega's en uw leidinggevenden.

Wat zijn randvoorwaarden voor succesvolle toepassing van video in het onderwijs? Deze hangen natuurlijk af van uw ambities maar in het algemeen geldt: 

• inbedding in het primaire proces:
  de video-opdrachten vormen een vast onderdeel van het lesprogramma;
• voldoende technische ondersteuning:
  vooral belangrijk als u en uw leerlingen zelf video's gaan maken;
• budget voor aanschaf apparatuur en software:
  hoewel de investering beperkt kan blijven moet geld worden gereserveerd, ook voor vervanging van defecte of verouderde apparatuur;
• professionalisering docenten:
  u en uw collega's moeten voldoende tijd en middelen ter beschikking hebben om te kunnen scholen.

Wat verder erg stimulerend kan werken dat is een samenwerkingsverband met collega-scholen; op die manier kunt u ideeën, materiaal en mogelijk zelfs faciliteiten delen.

Hieronder maken we een aantal randvoorwaarden nog iets concreter.

Om videoopnames te kunnen maken heeft u in de eerste plaats een videocamera nodig. Afhankelijk van de eisen die u stelt aan de opnamekwaliteit kunt u daarbij denken aan:

• de ingebouwde videomogelijkheden van moderne smartphones
• een iPad
• een Flip-camera
• een èchte camcorder

Als de verstaanbaarheid belangrijk is, dan kan het verstandig zijn om bij de opnames gebruik te maken van een losse microfoon. In dat geval bent u meestal ook aangewezen op een goede camcorder omdat op de eenvoudige camera's de aansluitmogelijkheid voor een microfoon vaak ontbreekt.

In situatie waarbij de camera langere tijd op het onderwerp gericht is, bijvoorbeeld bij een interview of opname van een instructie, wordt het beeld rustiger als u de camera op een statief zet.

De kwaliteit van binnenopnames wordt vaak een stuk beter als u extra lichtbronnen gebruikt voor de belichting van uw onderwerp. Dat hoeven geen speciale videolampen te zijn, ook een eenvoudige bouwlamp op statief voldoet in de meeste gevallen.

Al deze extra voorzieningen; microfoon, statieven, lampen, maken de drempel om met video aan het werk te gaan natuurlijk wel flink hoger. Uitvoerbaarheid en kwaliteit staan soms op gespannen voet met elkaar. Pas op dat u het niet te mooi wilt doen. Dat geldt zeker als u leerlingen zelfstandig aan de slag wilt laten gaan met het maken van video-opnames.

Meer technische informatie over het maken van video-opnames vindt u in het arrangement over video in het onderwijs.

Voor het monteren van video's heeft u een computer met geschikte software nodig. De eisen die u aan de computer en de montagesoftware stelt zijn afhankelijk van de gewenste kwaliteit van het gemonteerde filmpje. Factoren die hierbij een rol spelen:

Kwaliteitsaspecten:

• de resolutie van het filmpje:
  het aantal pixels, grove kwaliteit (120x160 pixels) of veel detaillering (HD);
• de kwaliteit van de beweging:
  het aantal beeldjes per seconde, schokkerig (12-15 fps) of natuurgetrouw (25 fps);
• de kwaliteit van het geluid:
  lage kwaliteit mono, of cd kwaliteit stereo.

De mate van afwerking:

• wilt u speciale effecten, bijvoorbeeld bij beeldovergangen;
• wilt u gebruikmaken van titels;
• wilt u het geluid nabewerken (voice-over en/of muziek).

Als de de kwaliteit en de afwerking ondergeschikt zijn aan de boodschap van het filmpje dan kunt u voor de montage misschien gebruikmaken van eenvoudige middelen:

• veel smartphones hebben apps voor montage van de opgenomen beelden;
• een Flip camera heeft ingebouwde montagesoftware die u via een willekeurige pc of laptop kunt bedienen;
• opnames die met een iPad zijn gemaakt kunt u op de iPad verder bewerken met het programma iMovie.

U krijgt meer mogelijkheden tot uw beschikking als u de opgenomen beelden overzet naar een pc of laptop. Met programma's als Windows Movie Maker, of Apple QuickTime kunt u heel eenvoudige videomontages maken. Wilt u de video's ook verder kunnen bewerken, met bijvoorbeeld effecten, titels, muziek en commentaar dan heeft u hiervoor speciale software nodig, bijvoorbeeld:

• iMovie (Mac)
• Premiere Elements (PC)

Meer informatie over het monteren van video's vindt u hier.

Misschien wilt u ook muziek monteren onder uw video-opnames. Uw leerlingen zullen daarbij vaak gebruik willen maken van actuele hits. Houdt u daarbij rekening met de juridische aspecten.

Er zijn verder ook sites waar u gratis muziek kunt downloaden en gebruiken in uw video's. Zie hiervoor de videobronnen. U kunt ook een stap verder gaan door de muziek zelf te (laten) maken. Hoewel er wel enige muzikaliteit voor nodig is, is het technisch eenvoudig om muziek van goede kwaliteit te maken met behulp van een computer, bijvoorbeeld met een programma als GarageBand (voor de Mac en iPad).

Ziet u op tegen de techniek die komt kijken bij het maken van video-opnames? Het kan ook heel simpel. U kunt bijvoorbeeld met een iPad een complete video opnemen, monteren en nabewerken. Hoe?

De iPad heeft aan weerszijden een ingebouwde camera. Naast de normale opnamefunctie kan de leerling dus ook zichzelf eenvoudig opnemen met de de camera aan de voorzijde. Handig voor het opnemen van de vragen van een interview, of voor het geven van commentaar.

De beelden kunnen op de iPad zelf worden gemonteerd met het programma iMovie. Bij het monteren kan heel eenvoudig gesproken commentaar, effecten en muziek worden ingevoegd. Die muziek kunnen uw leerlingen eventueel ook zelf maken met het programma GarageBand voor de iPad.

Tot slot kan het eindresultaat worden geëxporteerd naar diverse platforms, waaronder YouTube.